Rewolucja w ortografii: nowe zasady pisowni od 2026 roku

Ogłoszenie zmian w polskiej ortografii

Rada Języka Polskiego, działająca przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, ogłosiła wprowadzenie nowych zasad ortograficznych. Zmiany te, które wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku, zostały uchwalone podczas posiedzeń w listopadzie 2022, lutym 2023 oraz styczniu 2024 roku. Szczegółowy wykaz nowych zasad znajduje się w załączniku do oficjalnego komunikatu.

Cel i korzyści z wprowadzania zmian

Nowe regulacje mają na celu uproszczenie zasad pisowni przez eliminację wyjątków i problematycznych przepisów, które wymagały szczegółowej analizy tekstu. Dzięki temu liczba błędów ortograficznych powinna się zmniejszyć, a piszący będą mogli skupić się na innych aspektach poprawności językowej. Warto podkreślić, że postulaty te były zgłaszane już wcześniej, lecz dopiero teraz uzyskały formalną akceptację.

Przygotowanie do zmian

Rada zdecydowała o wprowadzeniu nowych zasad z początkiem roku 2026, aby dać czas na dostosowanie się wydawcom, autorom słowników oraz instytucjom edukacyjnym. Zmiany te mają umocowanie prawne w Ustawie o języku polskim, co podkreśla wyłączność Rady w kwestii ustalania reguł ortograficznych.

Nowe zasady pisowni

Jednym z kluczowych aspektów zmian jest pisownia nazw mieszkańców miast, które odtąd będą zapisywane wielką literą. Ponadto dopuszczono alternatywną pisownię nieoficjalnych nazw etnicznych, takich jak „kitajec” lub „Kitajec”. Zmiany obejmują także pisownię nazw firm, marek i modeli, które teraz będą zapisywane wielką literą nawet w przypadku pojedynczych egzemplarzy, jak w przykładzie „czerwony Ford”.

Inne znaczące zmiany

Wśród innych zmian znajdziemy rozdzielną pisownię cząstek -bym, -byś, -by z innymi wyrazami oraz ujednolicenie pisowni przymiotników tworzonych od nazw osobowych. Przykładowo, przymiotniki takie jak „szekspirowski” czy „chopinowski” będą pisane małą literą.

Reforma w pisowni prefiksów

Zmiany dotyczą także prefiksów, które teraz będą pisane łącznie z wyrazami zapisanymi małą literą. Jeśli wyraz zaczyna się wielką literą, używany będzie łącznik. Dopuszczono również rozdzielną pisownię prefiksów takich jak „super-„, „eko-” w przypadkach, gdy mogą one funkcjonować jako samodzielne wyrazy.

Podsumowanie i przyszłość

Wprowadzenie tych zmian ma na celu przywrócenie ciągłości polskiej kodyfikacji ortograficznej, która została przerwana w 1963 roku. Rada Języka Polskiego jest przekonana, że nowe zasady odpowiedzą na potrzeby różnych środowisk, w tym językoznawców, i przyczynią się do większej spójności w pisowni polskiej.

Źródło: Urząd Miejski w Koninie